Grzyby od wieków stanowią ważny element diety ludzi niemal na całym świecie, nie tylko ze względu na swoje walory smakowe, ale także na bogactwo składników odżywczych. Jednak mimo ich prozdrowotnych właściwości, nie każdy wie, jak odpowiednio je przygotowywać, aby faktycznie korzystać z ich potencjału. Czy to pieczarki, boczniaki, shiitake czy leśne kurki – istnieje wiele sposobów na przyrządzanie grzybów, ale nie każdy jest równie korzystny dla naszego zdrowia. Zatem, jak jeść grzyby, aby faktycznie leczyły, a nie szkodziły?
Prozdrowotny potencjał grzybów
Grzyby to prawdziwa skarbnica zdrowia, która oferuje wiele korzyści. Są bogate w aminokwasy, błonnik, witaminy z grupy B, witaminę D, a także minerały takie jak selen, potas czy miedź.
Wyróżniają się również zawartością antyoksydantów, które pomagają w walce z wolnymi rodnikami, a tym samym wspierają naszą odporność i opóźniają procesy starzenia się organizmu. Szczególną uwagę zwracają beta-glukany, które wzmacniają układ odpornościowy i działają przeciwzapalnie. Grzyby mogą także wspomagać procesy detoksykacyjne w organizmie, poprawiać pracę serca i regulować poziom cholesterolu, co sprawia, że są idealnym elementem zdrowej diety.
No dobra, skoro te grzyby takie zdrowe – to jak je jeść?
Smażone, gotowane, surowe, suszone, a może marynowane?
Jest dużo niejasności w tym temacie.
Jak jeść grzyby, aby nie szkodziły?
Najchętniej ludzie sięgają po patelnię, to pierwsze co nam przychodzi do głowy. Smażone pieczarki albo boczniaki są przepyszne!
No ale, ale… wysoka temperatura + tłuszcz to recepta na tłuszcze trans, które przenikają przez ścianę komórkową grzyba, wnikają do niego i ze zdrowego produktu robią ciężkostrawną bombę kaloryczną.
Grzyby chłoną tłuszcz z patelni jak gąbka.
Jeśli ktoś mówi Ci, że grzyby są ciężkostrawne, no to właśnie przez smażenie ich.
Ogólnie nie polecam smażenia na co dzień.
Raz na jakiś czas – ok, dla smaczku. Na co dzień lepiej jest jednak wybrać nieco lżejsze jedzonko.
Okazuje się, że najzdrowszą formą spożywania grzybów jest ich gotowanie!
Wolne, długie gotowanie, a nawet ponowne gotowanie.
Wtedy grzyb oddaje cały swój smak i wartości odżywcze do wywaru. Co ciekawe, gotowanie nie tylko uwalnia to, co dobre, ale nawet zwiększa ilość cennych beta-glukanów w wywarze (związki o działaniu immunomodulującym, neuroprotekcyjnym, antyoksydacyjnym, przeciwnowotworowym).
Najzdrowszą formą są wszelkiego rodzaju zupy na bazie grzybów. To dlatego w japońskich szpitalach chorzy dostają najczęściej zupy na bazie shiitake i boczniaków.
Co z surowymi grzybami? Czy można jeść grzyby na surowo?
Jedni naukowcy mówią – śmiało, niektóre gatunki jak pieczarki, kurki, czy boczniaki można zajadać. Inni twierdzą, że lepiej poddać je obróbce termicznej, bo chityna może nie najlepiej się trawić.
Z mojego doświadczenia – pieczarki zjadam bardzo często na surowo. Nigdy nie czułam po nich ciężkości czy problemów trawiennych. Więc śmiało.
W niewielkiej ilość zjadam też kurki (na surowo mają ostry, pieprzny smak – stąd nazwa pieprznik jadalny) oraz borowiki szlachetne, które pokrojone na cieniutkie plasterki można zamarynować i podawać jak carpaccio.
Dla pewności grzyby można ususzyć (każdy rodzaj, nawet pieczarkę), następnie zmielić w młynku do kawy lub blenderze i stosować jako posypkę/przyprawę do dań i sałatek. Tak przygotowana przyprawa jest pełna naturalnego glutaminiamu, czyli 5-tego smaku umami! Doskonale podbija smak różnych dań.
Suszenie również zwiększa ilość cennych składników w grzybie (zwiększa ich gęstość odżywczą), więc susz na zdrowie!
Grzyby to niesamowity dar natury – pyszne i zdrowe, o ile odpowiednio je przygotujemy. Zamiast codziennie sięgać po patelnię, warto eksperymentować z gotowaniem, suszeniem i zupami na bazie grzybów, które nie tylko smakują wybornie, ale także dostarczają naszemu organizmowi wielu cennych składników. Pamiętajmy też o ich prozdrowotnych właściwościach – mogą pomóc w utrzymaniu zdrowia i dobrego samopoczucia. Smacznego!